Otizm bir spektrum bozukluğudur. Çeşitli düzeylerde birbirinden çok farklı seviyelerde seyredebilir. Otizmli her birey birbirinden farklı özelliklere sahiptir. Bazı otizmli bireyler belirli alanlarda sıra dışı yetenekler gösterebilir matematikte, görsel algı, müzik veya farklı alanlarda tipik gelişen bireylere göre üstün performans gösterebilir. Örneğin Stephen Wiltshire bu duruma örnek olarak verilebilir bir kez baktıktan sonra manzaranın resmini oluşturabilmektedir. Ancak bu durum her zaman görülmez otizmli bireylerin %40’ı zihinsel yetersizlik gösterebilmektedir. Otizmli bireyler belirli alanlarda bazı şeyleri çok iyi bilirken tahmin edemediğimiz ve bizlere basit görünen bazı şeylerde zorlanabilirler. Örneğin matematiksel bir hesabı yaşına göre çok üst düzeylerde ve hızlı şekilde yapabiliyor olmasına rağmen konuşurken ses düzeyini ayarlayamayabilir ya da göz kontağı kuramıyor olabilir. Ve yahut erken yaşta birçok farklı dili hızlı şekilde öğrenmiş olmasına rağmen mesafesini ayarlayamıyor ve tam olarak nerede durması gerektiğini bilmiyor, konuşurken size çok yakın duruyor olabilir.
OSB’li bireylerin %25’i konuşma becerilerini kazanamamaktadır. Ancak alternatif iletişim araçları (PECS – görseller içeren bir iletişim aracı) ile iletişim kurmayı öğrenebilmeleri mümkündür. Ayrıca bu görsel iletişim araçlarının kullanımının zamanla ifade edici dilin gelişimine katkı sağladığı da bilinmektedir. Konuşma becerisi olan otizimli bireylerde iletişim becerilerinde belirgin farklılıklar görmek mümkündür. Örneğin sınırlı sosyal etkileşim girişimleri, iletişimi başlatmamak ya da sürdürmemekte güçlükler ya da yalnızca spesifik ilgi alanı hakkında konuşmak bu duruma örnek olarak verilebilir. Ağır düzeyde otizmde çok sınırlı sosyal etkileşim ve başkalarından gelen iletişimlere kayıtsız kalma şeklinde de etkileşimde yetersizlikler görmek mümkündür.
Son olarak otizmli bireylerde bazı duyusal uyaranlara aşırı duyarlı olma ve bazılarına da hiç tepki vermeme durumu gözlemlenebilmektedir. Otizmli bireyler nesnelerin duyusal yönlerine takılabilirler (rengi, dokusu, kokusu, sesi vb). Örneğin normal tipik gelişen bireyler bir arabayı alıp sürerek oynarken, otizmli bir birey yalnızca arabanın tekerleklerini döndürmeye ya da ışığı sürekli açıp kapamaya odaklanabilir. Bazı durumlarda tahmin edemeyeceğimiz bazı duyusal uyaranlar otizmli bireyler için ilgi çekici olabilir örneğin tercih etmeyeceğimiz bir koku onlar için ilgi çekici olabilir. Bazı durumlarda ise otizmli bireyler duyusal uyaranlar karşısında aşırı tepkiler verebilmektedir. Örneğin bir çevredeki duyusal uyaranları tipik gelişen bireyler gibi algılamayabilirler. Otizmli bireylerin zihinleri tipik gelişen bireylerin kolaylıkla işlemlendirdiği bazı duyusal uyaranları (ses ışık vb) benzer şekilde işleyemediği için otizmli bireyler duyusal uyaranların aşırı yüklenmesi gibi durumlarda tepesi atma davranışı gösterebilmektedir. Bu durumlarda çevrede bireyi rahatsız etme potansiyeli olan aşırı duyusal girdileri kaldırmak faydalı olmaktadır.
